Zapraszamy
na strony czasopism wydawnictwa:

Nowoczesna UprawaPrzedsiębiorca RolnyRolniczy Przegląd TechnicznyHoduj z głową bydłoHoduj z głową świnie


Sonda
Czy obawiaz się wystąpienia strat suszowych w twoim gospodarstwie?
 
Tak. Widać, że sytuacja jest fatalna
Nie. W minionych latach było gorzej
Na razie trudno ocenić
Mam nadzieję, że nie będzie tak źle


Artykuł z numeru: 8/2010
Ile wysiewać?

Ziarno siewne jest zbyt drogie, aby nim nawozić pola oraz pogarszać plony.

 

Pszenica ozima w fazie BBCH 32: po lewej wysiew 250 ziaren/m2, po prawej 450 ziaren/m2. W przypadku rzadszego siewu korzenie są dłuższe, a źdźbła grubsze. Zdjęcie: Kościelniak
 
Gęstość siewu jest tym czynnikiem plonotwórczym, który w 100% zależy od rolnika, a ma duży wpływ na wysokość i jakość zbieranych plonów ziarna. Zdania na ten temat wśród agrotechników są podzielone. W dalszym ciągu są zwolennicy dużych norm wysiewu zbóż ozimych i tutaj wymieniłbym „zbożowców” z uczelni rolniczych, COBORU, IUNG-PIB oraz niektórych przedstawicieli krajowych spółek hodowlanych. Zmniejszoną ilość wysiewu, czyli racjonalną, zalecają w swoich broszurach i ulotkach reklamowych zagraniczne firmy nasienne, głównie niemieckie i coraz częściej polskie.

Wprowadzono trzeci poziom

Z mojej inicjatywy od jesieni 2003 r. w porejestrowych doświadczeniach odmianowych z pszenicą ozimą w województwie opolskim wprowadzono trzeci poziom agrotechniki. Od poziomu intensywnego agrotechniki (a2) różni się tym, że ilość wysiewu ziarna zmniejszono o 30% w stosunku do wskazanych przez COBORU. Ten ośrodek pod zbiory w 2009 r. zalecał wysiewać pszenicę ozimą w doświadczeniach PDO w obsadzie:
  • 450 ziaren/m2 na glebach kompleksu 1, 2 i 10 (za wyjątkiem odmian Sukces i Turnia – 400 ziaren/m2);
  • 500 ziaren/m2 na glebach kompleksu 3, 4 i 11;
  • 550 ziaren/m2 na glebach kompleksu 5.
Doświadczenia z poziomem a3 zakładano w 3-4 punktach na glebach kompleksu 1, 2 i 4, w stanowisku po rzepaku ozimym, w optymalnym terminie siewu. Po zbiorze wykonano analizy jakościowe ziarna (tabela).
We wszystkich latach badań plon ziarna był zbliżony przy obu gęstościach siewu. Każdego roku na rzadszym siewie zawartość białka, ilość glutenu i wskaźnik sedymentacji były wyższe niż na gęstym. Badane odmiany w poszczególnych punktach różnie reagowały plonami ziarna na obniżenie ilości wysiewu, zaś mała liczba doświadczeń nie daje podstaw do wysuwania ogólnych wniosków. Niemniej uzyskane dane potwierdzają tezę, że w warunkach dobrych gleb i przy starannej agrotechnice gęste siewy pszenicy nie mają sensu. Można przypuszczać, że również u pszenżyta i jęczmienia rozrzedzenie siewu wpłynie dodatnio na ilość i jakość białka.

Po co siać rzadziej?

O plonie ziarna zbóż decydują: obsada kłosów, liczba ziaren w kłosie i masa 1000 ziaren. Te elementy struktury plonu wzajemnie oddziałują na siebie w łanie w trakcie wegetacji. W zbyt gęstych łanach zmniejsza się ilość ziaren w kłosie i maleje ich masa, a wzrasta wyleganie i porażenie przez choroby. Rolnik największy wpływ ma na ilość kłosów, m.in. poprzez gęstość siewu, nawożenie i stosowanie regulatorów wzrostu. W łanie posianym rzadko występują korzystne zjawiska:
  1. Pojedyncze rośliny mają dostęp do światła słonecznego przez całą wegetację. Dzięki temu odkłada się więcej białka, glutenu i znacznie poprawia się wskaźnik sedymentacji.
  2. Źdźbła są grubsze, krótsze i bardziej odporne na wyleganie. W fazie strzelania w źdźbło światło słoneczne znakomicie pełni rolę regulatora wzrostu i jednocześnie hamuje rozwój chorób grzybowych.
  3. Nie marnują się składniki pokarmowe, woda oraz energia słoneczna, ponieważ nie ma redukcji zbytecznych całych roślin i źdźbeł bocznych.
  4. Pojedyncze rośliny wykształcają rozleglejszy i mocniejszy system korzeniowy.
  5. Łan jest lepiej przewietrzany. Rośliny rosną dalej od siebie i są słabiej porażane przez choroby grzybowe.
     - Przy ustalaniu ilości wysiewu należy kierować się docelową obsadą kłosów. Pożądana dla zbóż ozimych wynosi:
    pszenica i pszenżyto 500-650 szt./m2, zależnie od typu odmiany;
     - żyto 500-600 szt./m2;
     - jęczmień wielorzędowy 450-550 szt./m2, dwurzędowy 650-750 szt./m2.
U wszystkich zbóż występuje współzależność między wysokością roślin a obsadą kłosów. Polega ona na tym, że im słoma jest krótsza, tym kłosów może być więcej. Dlatego dla krótkosłomych odmian pszenicy i dwurzędowych jęczmienia optymalna obsada może przekraczać 700 kłosów/m2.
Gleby pszenne, zasobne w wodę i składniki pokarmowe są zdolne wyżywić znacznie większą ilość roślin i kłosów niż z natury ubogie gleby żytnie. Dlatego optymalna obsada kłosów jest tu o blisko 100 szt./m2 mniejsza. Często praktykowane zwiększanie gęstości siewu na glebach pszenno-żytnich i żytnich nie ma sensu.
Każdy gatunek i odmiana zbóż krzewi się, wydając 2-5 kłosów na roślinie. Krzewienie produkcyjne zależy przede wszystkim od terminu siewu, a w drugiej kolejności od produkcyjności danego pola, sposobu prowadzenia łanu i cech genetycznych danej odmiany.

Różne uzależnienia

Zalecane ilości wysiewu powiązane są z terminem siewu i jakością gleby. Żadna firma zachodnia nie koreluje ilości wysiewu ziarna z przedplonem. Przykładowo, dla pszenicy Brilliant firma Lantmännen SW Seed zaleca we wczesnym terminie wysiew 230-280, w optymalnym 300-350 i w późnym 400-450 ziaren/m2. Z kolei KWS Lochow Polska różnicuje wysiew jeszcze w zależności od kompleksu glebowego. Dla pszenicy ozimej na glebach kompleksu 3 i 4 zaleca wysiewać o 40 ziaren/m2 mniej niż na lepszych glebach kompleksu 1 i 2. Również dla mieszańcowych odmian żyta na glebie V klasy w dobrej kulturze zaleca mniejszy wysiew o 20-30 ziaren/m2 w porównaniu do gleb klasy IIIb-IVa.
Jestem przekonany, że pilnego i jednoznacznego wyjaśnienia dla rolników, zarówno ze strony COBORU, jak i firm nasiennych, wymaga sprawa ilości wysiewu w doświadczeniach PDO. Pytam, dlaczego w PDO stosuje się zupełnie inne ilości wysiewu od podawanych w broszurach i ulotkach?
Od 10 lat obserwuję na PDO w Łosiowie zachowanie się jęczmienia na glebie kompleksu pszennego dobrego. Co roku zarówno na przeciętnym poziomie agrotechnicznym, jak i intensywnym, łan silnie wylega, gdyż jest stanowczo za gęsty (wysiew w obsadzie 350 ziaren/m2). Według zaleceń zagranicznych hodowców norma wysiewu jęczmienia powinna wynosić 220 ziaren/m2.                     

dr Władysław Kościelniak
doradca rolny
 

 
 


Komentarze
Dodaj komentarz
 
© 2013 copyright APRA, wszelkie prawa zastrzeżone | Polityka prywatności | Regulamin | Regulamin prenumerat